Sevgili öðrenciler,

        Güneþ Samanyolu galaksimizde sayýlarý 200 milyarý bulan yýldýzlardan bir tanesi. Dünyamýza en yakýn yýldýz ve saðladýðý enerji ile yeryüzündeki hayatýn olmazsa olmazlarýndan.

      ÇALIÞMANIZI YAPARKEN AÞAÐIDAKÝ ADIMLARI ÝZLEYÝNÝZ:

·       Her güneþ panelinde ayný bardaktaki eþit miktar suyu eþit süre ve hatta mümkünse ayný anda bulundurmalýsýnýz.

·       Deneyi yapacaðýnýz zaman güneþli bir öðle vakti olmalý.

·       Her biriniz bir düzeneðin baþýnda durmalý ve suyun içindeki dereceyi gözlemlemelisiniz

·       Unutmayýn hanginizin düzeneði güneþ ýþýnlarýný bardaða daha fazla yansýtýrsa o materyal daha iyi bir güneþ tuplayýcýdýr.

·       Þemsiyenim iç yüzeyini alüminyum folyo ile kaplayabilir,bardaðý sapa þemsiyeye birleþme yerinden bantlayabilirsiniz.

·       Kutulardan birinin içini kaplayýp bir yüzünü makasla kapak gibi kesebilirsiniz. Kapaðýný uygun konumda tutturduktan sonra bardaðý içine býrakabilirsiniz. Dikkat edin folyo güneþ almazsa su az ýsýnabilir.

·       Ýkinci kutuyu da tasarlamak size kalsýn.

Vücudumuzda sistemler

Sevgili öðrenciler,

YÖNERGE:

1-4’er kiþilik gruplar kurunuz.

2-Sindirim ve çeþitlerini araþtýrýnýz.

3-Sindirim sistemi yapýlarýný ve görevlerini araþtýrýnýz

4-Bir mukavva üzerine sindirim sistemini ve organlarýný çiziniz.

5-Mukavvanýn alt kýsmýna sindirim çeþitlerine 2,besin çeþitlerine 3 olmak üzere toplam 5 anahtar koyunuz.

6-Sindirim sistemi organlarýna ampul koyunuz ve devreleri araþtýrmalarýnýz doðrultusunda kurunuz.

7- Çalýþmanýz puanlama anahtarýna göre derecelendirileceðinden puanlama anahtarýný inceleyiniz.

8- Çalýþmanýzý zamanýnda tamamlayarak kontrollerini yapýnýz.

Vücudumuzda sistemler

Sevgili öðrenciler,

YÖNERGE:

1-10’ar kiþilik gruplar kurunuz.

2-Dolaþým ve çeþitlerini araþtýrýnýz.

3-Dolaþým sistemi yapýlarýný ve görevlerini araþtýrýnýz

4-Temiz ve kirli kaný ayýrt edebilmek için kýrmýzý ve mavi kýyafet ya da karton hazýrlayýnýz.

5-Bahçeye kalp, atardamar ve toplardamarlarý tebeþir ile çiziniz.

6-Gruptan bir kiþiyi, öðrencilerin oynadýðý rolleri sýnýfa anlatmasý için görevlendiriniz.

7-Dolaþým çeþitlerini anlatan þemayý sýnýf panosuna asýnýz.

8- Çalýþmanýz puanlama anahtarýna göre derecelendirileceðinden puanlama anahtarýný inceleyiniz.

9- Çalýþmanýzý zamanýnda tamamlayarak kontrollerini yapýnýz.

1- Sindirim sistemi organlarý ile ilgili poster yapýmý

2- Duyu organlarý ile ilgili poster hazýrlama    

3- Periyodik cetveli yapýmý 

4-Enerji türleri ile ilgili poster hazýrlama

5-Eðik düzlem yapýmý

6-Ýlk 20 elementten birisinin sembolünü fayans üzerine resimle  çizme.

7- Ýlk yirmi element ve simgeleri ile ilgili poster hazýrlama    

8- Sürtünme kuvvetinin olumlu ve olumsuz yönleri ile ilgili pano hazýrlama

9-Oyun hamurundan boþaltým sistemi yapýmý

1-Sýnýfýnda bulunan erkek ve kýzlarýn boy grafiklerini çizme.

2-Çiçekli bir bitkinin çiçeðinin bölümlerini bir karton üzerine yapýþtýrarak tanýtma.

3-Madde, cisim,katý,sývý ve gaz kavramlarýný birbiriyle iliþkilendiren bir      kavram haritasý hazýrlama

4-Suyun molekül yapýsýný gösteren bir maket tasarlayýnýz.

5-Dinamometre yapýmý

6-Dalton, Madam Curie ve Becquerel ‘in yaþam öykülerini gösteren bir poster hazýrlayýn.

7-Tozlaþma olayýnýn resimle anlatýlmasý.

8-Baþkalaþým geçiren bir hayvanýn baþkalaþým dönemlerinin  resimle anlatýlmasý.

Yýldýzlar ve galaksiler arasýndaki uzaklýk aklýn alamayacaðý kadar büyüktür. Var olan uzunluk birimleri yetersiz kaldýðýnda bilim insanlarý gökcisimleri arasýndaki uzaklýklar Iþýk Yýlý denilen bir uzaklýk birimi ile belirtilir. Fakat ýþýk yýlý bir zaman birimi deðildir.

     Iþýk, evrende en hýzlý hareket eden varlýktýr. Bir saniyede 300.000 Km yol alýr. Bir ýþýk yýlý Iþýðýn bir yýlda aldýðý yolu ifade eder. Iþýk bir yýlda 9,46 trilyon km yol alýr.

Kuyruklu yýldýz adý verilen gök cisimleri, aslýnda yýldýz deðildir. Kendileri ýþýk üretmez. Üzerine düþen ýþýðý yansýtýrlar. Yapýlan araþtýrmalara göre kuyruklu yýldýzlar kaya, toz ve buzdan oluþmuþ kütlelerdir. Baþ ve kuyruk bölgeleri vardýr. Güneþ çevresinde elips þeklinde yörüngelerde dolanan kuyruklu yýldýzlar vardýr. Belli aralýklarla, çok kýsa bir süre için Güneþ’in yakýnýndan geçerler.    

    Güneþ’e yaklaþtýkça, Güneþ ýþýnlarý buzu buhar hâline getirir ve etrafa gaz ve toz bulutu yayýlýr. Bu gaz ve toz bulutu bir kuyruk þeklinde gözükür. Bu gök cismi, Güneþ’ten gelen ýþýðý yansýttýðý için baþ kýsmý yýldýz, arkasýnda kalan gaz ve toz bulutu da yýldýzýn kuyruðu gibi parlar.

    Genelde kuyruklu yýldýzýn çapý 10 km’den küçüktür. Kuyruklu yýldýzlarýn Güneþ etrafýnda dolanma süreleri 33 yýl ile 150 yýl arasýnda deðiþir. Kuyruklu yýldýzlar Güneþ yakýnýndan geçtiklerinde çýplak gözle görülebilirler.

    Halley kuyruklu yýldýzý 75 yýl arayla Dünya’mýzýn yakýnýndan geçmektedir. Bazý kuyruklu yýldýzlar uzayýn derinliklerinden gelip bir defa görünür fakat bir daha ne zaman görüleceði belli olmaz.

    Yakýn geçmiþte görülen kuyrukluyýldýzlar, 1994 yazýnda Jüpiter'e çarpan SL 9 (Shoemaker-Levy) ve 1997 yýlýnda çýplak gözle gözlemlenen Hale-Bopp ve 2002 yýlýnda görülen Ikaye-Zhang kuyrukluyýldýzýdýr.

TAKIM YILDIZI

Geceleyin gökyüzüne saçýlmýþ gibi duran yýldýzlar çeþitli nesneelre benzetilerek þekiller oluþturacak biçimde birleþtirilebilir. Bunlara “ Takýmyýldýz “ denir.

    Takýmyýldýz daha büyük ve daha iyi tanýmlanmýþ yýldýz gruplarýnýn parçalarýdýr. Bunlara hayvan, insan ve nesne adlarý verilmiþsede gerçekte pek azý benzetildiði nesneyi andýrýr.

Gökyüzü  88 takýmyýldýza bölünmüþtür. Takýmyýldýzlar týpký bir harita gibi biiz yönlendirir.

Çok sýk duyduðumuz takýmyýldýzlar; Küçükayý, Büyükayý Orion (avcý) Ejderha, Çoban, Herkül, Kartal, Çakýl ve Kuðu gibi takýmyýldýzý

    Günlük yaþamda burçlar takýmyýldýzlar ve gezegenleriin insanlar üzerindeki etkisini yorumlamaya çalýþmaktadýr

Güneþ sistemi dýþýnda bulunan ve pek uzakta olduðu için duraðan gibi görünen gök cismi.Yýldýzlar, görünümlerine göre baþka bir deyimle verdikleri tayfa göre üç gruba ayrýlýrlar:

1 - Beyaz ya da mavimsi yýldýzlar: Bunlar en geç ve en yeni olan yýldýzlardýr.

2 - Sarý yýldýzlar: Orta yaþlý olarak kabul edilen yýldýzlardýr.

3 - Kýrmýzý yýldýzlar: En eski ve en ihtiyar yýldýzlardýr.

Ay ýþýðý olmayan berrak gecelerde yýðýnlarý, Nebülöz, Samanyolu denilen varlýklardan ileri gelen lekeler görünür. Bu lekelerden en büyüðü Samanyolu olup Gökü kuþak gibi bir yandan öbür yanýna kadar kaplar. Bu beyazlýklarda bazýlarý dürbünlerle incelendiði zaman binlerce yýldýzý bir arada toplanmasýndan meydana geldiði görülür. Bu beyazlýklara Yýldýz yýðýný denir. Yýldýz yýðýnlarý görünen þekillerine göre; küresel yýldýz yýðýnlarý, açýk yýldýz yýðýnlarý, ortak özel hareketli yýldýz grubu olmak üzere üçe ayrýlýr. Küresel yýldýz yýðýnlarýnýn genel þekilleri küre gibidir. Görünen kürenin merkezinde yýldýzlar çok yoðun olduðundan burasý çok parlaktýr. En iyi gözlenen yýldýz yýðýnlarý bunlardýr. Þimdiye kadar 86 tane gözlenebilmiþtir. Açýk yýldýz yýðýnlarýnýn ise þekilleri düzgün deðildir. Yýldýzlarýn yoðunluðu merkeze doðru artar. Ortak özel hareketi olanlarýn bu gruba dahil olup olmadýklarý, özel hareketleri uzun uzadýya incelenerek bulunur.

a ve b tam sayý, b ¹ 0 olmak üzere, þeklinde ifade edilen sayýlara rasyonel sayý veya kesir denir. 

               Pay
                        Kesir cizgisi
                        Payda

·
·

B. KESÝR ÇEÞÝTLERÝ

1. Basit Kesir

Ýþaretine bakýlmaksýzýn payý paydasýndan küçük olan kesirlere basit kesir denir.

• basit kesir ise 

• pozitif basit kesir ise ;

2. Bileþik Kesir

Ýþaretine bakýlmaksýzýn payý paydasýndan küçük olmayan (büyük veya eþit olan) kesirlere bileþik kesir denir.

• bileþik kesir ise,

3. Tam sayýlý Kesir 

Herhangi bir sayma sayýsý ile birlikte yazýlabilen kesirlere tam sayýlý kesir denir.

Her bileþik kesir bir tamsayýlý kesir biçiminde yazýlabilir.

C. RASYONEL SAYILARDA ÝÞLEMLER

1. Geniþletme ve Sadeleþtirme

k ¹ 0 olmak üzere,

2. Toplama - Çýkarma

Toplama ve çýkarma iþleminde payda eþitlenecek biçimde kesirler geniþletilir ya da sadeleþtirilir. Oluþan kesirlerin paylarý toplanýr (ya da çýkarýlýr) ortak payda alýnýr.

3.Çarpma -Bölme

4. Ýþlem Önceliði

Toplama, çýkarma, çarpma, bölme ve üs alma iþlemlerinden bir kaçýnýn birlikte bulunduðu rasyonel sayýlarda iþlemler, aþaðýdaki sýraya göre yapýlýr.

1. Parantezler ve kesir çizgisi iþleme yön verir.
2. Üslü iþlemler varsa sonuçlandýrýlýr.
3. Çarpma - bölme yapýlýr.
4. Toplama - çýkarma yapýlýr.

D. ONDALIKLI SAYILAR

1. Ondalýklý Sayý

a bir tam sayý ve n bir sayma sayýsý ise biçimindeki rasyonel sayýlara ondalýklý sayý denir.

Burada a ya tam kýsým, bcd   ye de  ondalýklý kýsým denir.

2. Devirli (Periyodik) Ondalýklý Sayý

Bir ondalýklý sayýda ondalýklý kýsým belli bir kurala göre tekrarlanýyorsa bu sayýya devirli ondalýklý sayý denir.

Devreden kýsým üzerine (—) iþareti konulur.

a,bcbcbc ... = a, bc dir.

3. Ondalýk Sayýlarda Ýþlemler

a. Toplama - Çýkarma: Ondalýk kesirler toplanýrken, virgüller alt alta gelecek þekilde yazýlýr ve doðal sayýlarda toplama - çýkarma iþleminde olduðu gibi toplama - çýkarma iþlemi yapýlýr. Sonuç, virgüllerin hizasýndan virgülle ayrýlýr.

b. Çarpma: Ondalýk kesirlerin çarpýmý yapýlýrken, virgül yokmuþ gibi çarpma iþlemi yapýlýr. Sonuç, çarpýlan sayýlarýn virgülden sonraki basamak sayýlarýnýn toplamý kadar, saðdan sola doðru virgülle ayrýlýr.

c. Bölme: Ondalýk kesirlerin bölme iþlemi yapýlýrken, bölen virgülden kurtulacak biçimde 10 un kuvveti ile çarpýlýr. Bölen de ayný 10 un kuvveti ile çarpýlarak normal bölme iþlemi yapýlýr.

4. Devirli Ondalýk Sayýlarýn Rasyonel Sayýya Dönüþtürülmesi

                              Tüm sayý - Devretmeyen sayý
Verilen sayý=    ¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾
                     Devreden rakam sayýsý kadar 9devretmeyen
                             kadar rakam sayýsý kadar 0(sýfýr)

Devreden 9 ise bir önceki rakam 1 artýrýlýr.

3,9   =4; 3,59 =3,6 dir.

E. RASYONEL SAYILARDA SIRALAMA

Pozitif kesirlerde sýralama yapýlýrken aþaðýdaki yollardan biri kullanýlýr.

I. Yol:

Paydalarý eþit olan (eþitlenen) kesirlerden payý en büyük olan diðerlerinden daha büyüktür.

II. Yol:

Paylarý eþit olan (eþitlenen) kesirlerden paydasý en küçük olan diðerlerinden daha büyüktür.

III. Yol:

Payý ile paydasý arasýndaki farký eþit olan, basit kesirlerde, payý en büyük olan diðerlerinden daha büyüktür.

Payý ile paydasý arasýndaki farký eþit olan, bileþik kesirlerde, payý en büyük olan diðerlerinden daha küçüktür.

Yukarýda verilen yöntemler pozitif kesirlerde geçerlidir. Negatif kesirlerde ise durum tersinedir.

F. ÝKÝ RASYONEL SAYI ARASINDAKÝ SAYILAR

arasýnda sayýlamayacak çoklukta rasyonel sayý vardýr. Bunlardan bazýlarýný bulmak için b ile d nin OKEK i bulunur. Verilen kesirlerin paydalarý bulunan OKEK inde eþitlenir. Ýstenen koþuldaki sayýyý bulmak için kesirler geniþletilebilir.

Ü	x, kesirlerinin ortasýndaki bir sayý ise,